Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü kapsamında Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde (HAB) 15 bin metrekarelik yeni alana dikilen 1.111 fidanla HAB Hatıra Ormanı’nın toplam 155 bin metrekarelik alanda 11 bin 111 fidana ulaştığını duyurdu. Ancak Türk savunma sanayisinin sürdürülebilirlik vizyonu yalnızca fidan dikimiyle sınırlı kalmıyor; orman yangınlarıyla mücadeleden batarya hücre geri kazanımına ve güç elektroniği tasarımlarına kadar geniş bir mühendislik ekosistemi çevre için mesai harcıyor.
Orman, Su ve Afet Yönetiminde İleri Teknolojiler
Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinasyonunda, askeri platformların yanı sıra sivil afet yönetimi için de kritik mühendislik projeleri yürütülüyor:
- Orman Genel Müdürlüğü (OGM): Amfibik Yangın Söndürme Uçağı ve Su Atar Helikopter tedarikleri ile Helikopter için Engel Tespit Sistemi (HETS) projeleri devam ederken, Orman Yangınları ile Mücadele Eğitim Simülatörü (OYMES) ve İHA hizmet alımları tamamlandı.
- AFAD: Afet ve Acil Durumlar İçin Yapay Zekâ Destekli Durumsal Farkındalık Sistemi ve Sismik Akustik Canlı Tespit Cihazı geliştiriliyor.
- DSİ ve Çevre Bakanlığı: Bütünleşik Su Yönetim Sistemi, Elektronik Beton İzleme ve Egzoz Elektronik Denetleme Sistemi projeleri devreye alınıyor.
Üretim Tesislerinde Sıfır Atık ve Malzeme Geri Kazanımı
Savunma sanayisi şirketleri, üretim süreçlerinde oluşan endüstriyel atıkların geri dönüşümü ve karbon ayak izinin azaltılmasında yüksek standartlar uyguluyor:
- TUSAŞ: Sanayi şirketleri arasında İlk Sıfır Atık Belgesi’ni alarak atıklarının %99’unu dönüştürdü; sadece 2019’da 2 bin 847 ton metal ve 44 ton plastik geri kazanılarak 10 bin 386 ağacın kesilmesi önlendi.
- ROKETSAN: 1 milyon kilogramın üzerinde atığı ayrıştırarak 205 bin kWh enerji tasarrufu sağladı ve yıllık ortalama 850 ağacı kurtardı.
- ASPİLSAN Enerji: Ömrünü tamamlamış bataryaların geri kazanılarak hücre üretim süreçlerine dahil edilmesi için uluslararası projelere öncülük ediyor.
- ASELSAN: 2022’de 480 ton plastik atık azaltımı sağladı ve tüm yerleşkelerinde Temel Seviye Sıfır Atık Belgesi alarak “Sıfır Atık En İyi Uygulama” ödülüne layık görüldü.
- İŞBİR: Jeneratör ve alternatör üretiminde kurşun içermeyen boyalar ile sıfıra yakın VOC (Uçucu Organik Bileşik) emisyonlu toz boyalar kullanıyor.
Güç Elektroniğinde Yerli Çözüm: PULSAR İnverterler
Sürdürülebilir üretim altyapısının en somut mühendislik çıktılarından biri ASELSAN’ın devreye aldığı güneş enerjisi santrallerinde (GES) görüldü. Tesislerin enerji ihtiyacını yenilenebilir kaynaklardan karşılamak amacıyla kurulan bu santrallerde, tasarımı ve yazılımı tamamen ASELSAN mühendislerine ait olan yerli PULSAR inverterler ilk kez sahada kullanıldı.
Devreye alınan iki santralin yılda yaklaşık 121 bin ton karbondioksit salımını (yaklaşık 4 milyon ağacın temizlediği miktara eşdeğer) önlemesi beklenirken, firmanın Gölbaşı Teknoloji Üssü’ndeki sistemlerinden sadece 2024 yılında 1 milyon 808 bin kWh temiz enerji üretildi.
Savunma sanayisi mühendisleri için bu tablo; milli teknolojiler geliştirilirken malzeme bilimi, güç elektroniği ve endüstriyel geri dönüşüm proseslerinin ulusal sürdürülebilirlik hedeflerine nasıl entegre edilebileceğinin net bir örneğini oluşturuyor.
