Savunma sanayimiz bugün küresel çapta bir başarı hikayesi yazıyorsa; bu başarıyı ekran başında satır satır kod yazan, atölyede milimetrik hesaplar yapan ve test sahasında gecesini gündüzüne katan mühendislerimize borçluyuz. Sektörün dinamosu olan bu değerli beyinler, uzun yıllardır alıştıkları ve bir nevi hak edilmiş bir standart olarak gördükleri 6 aylık “ara zam” rutininin bu yıl gerçekleşmemesiyle doğal bir hayal kırıklığı yaşıyor. Sektör genelinde %11 ile %17 arasında mütevazı ama rahatlatıcı bir iyileştirme beklenirken; Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’na (TSKGV) bağlı Aselsan, TUSAŞ, Havelsan, Roketsan, STM ve ekosistemin diğer güçlü oyuncusu MKE’de bu beklenti maalesef karşılık bulmadı. Bu burukluğu ve motivasyon kaybını anlamak hiç de zor değil; zira mühendisin en büyük motivasyonu, ürettiği değerin karşılığını hissetmesidir.
Peki, on binlerce çalışanı etkileyen ve ekranların sıfırı göstermesine neden olan bu durumun arkasında ne yatıyor? Gelin, konuyu kimseyi suçlamadan, tamamen makro düzeydeki gerçeklerle ve sektörde dolaşan son fısıltılarla değerlendirelim.
Beklenen Zammın Yapılmama Nedeni: Büyük Resimde Ne Var?
Bu durum, şirket yönetimlerinin mühendislerin emeğini göz ardı etmesinden ziyade, ülkenin içinden geçtiği genel ekonomik konjonktür ve devletin yürüttüğü sıkılaşma politikalarıyla doğrudan ilgili görünüyor. TSKGV şirketleri, yapıları gereği kamunun genel mali disiplininden ve dezenflasyon (enflasyonu düşürme) programından bağımsız hareket edemezler. Kamuda ve asgari ücrette ara zammın pas geçildiği bir denklemde, ekosistemdeki maaş dengesini korumak adına vakıf şirketlerinde de benzer bir “fren” mekanizması devreye girmiş durumda. Buna ek olarak; KAAN, Altay, MİLGEM gibi gurur kaynağımız olan projelerin seri üretime geçiş aşamalarındaki devasa maliyetler ve döviz kurunun enflasyonun altında kalmasıyla daralan gelirler, şirket bütçelerini mecburen operasyonel giderlerden ziyade Ar-Ge ve üretime kaydırmak zorunda bırakıyor. Yani mesele emeğin değersizleşmesi değil, bütçelerin dev projelerin devamlılığı için sıkı bir optimizasyona girmesidir.
Roketsan Koridorlarında Dolaşan Umut Verici Bir Kulis
TSKGV şemsiyesi altındaki şirketler, kendi aralarındaki personel geçişlerini dengede tutmak ve iş barışını korumak için maaş politikalarında omuz omuza hareket etmeye özen gösterirler. Ancak son günlerde sektördeki mühendislerin yüzünü biraz olsun güldürebilecek, ezber bozma potansiyeli taşıyan bir söylenti hızla yayılıyor.
Roketsan çalışanları arasında, yönetimin genel konsensüsten bir adım ayrılarak inisiyatif alma ihtimali konuşuluyor. Kulislerde dolaşan iddialara göre Roketsan; yürütülen kritik projelerin takvimi, artan iş yükü ve mühendislerin düşen alım gücü karşısında hissettiği motivasyon kaybını dikkate alarak vakıftan bağımsız bir maaş iyileştirmesi yapmanın yollarını arıyor. Bu iddia şu an için resmi bir karar olmasa da, ihtimalinin konuşulması bile mühendisler arasında bir umut ışığı yakmış durumda.
En Büyük Sermaye “İnsan”
Eğer Roketsan kulislerde konuşulan bu adımı atarsa, bu sadece kendi çalışanları için bir nefes olmakla kalmayacak; Aselsan, TUSAŞ ve diğer kardeş kurumlarda da “şartlar zorlandığında inisiyatif alınabiliyor” fikrini yeşertecektir. Unutulmamalıdır ki, dünyanın en ileri teknolojilerini üreten fabrikalar kurabilirsiniz, ancak o fabrikalara ruh veren şey nitelikli mühendislik gücüdür. Bu zorlu ekonomik süreçte mühendislerimizin aidiyet duygusunu korumak ve beyin göçünün önüne geçmek için şirketlerimizin esneklik göstermesi, projelerimizin geleceği için en büyük yatırımdır. Emek veren, ter döken tüm meslektaşlarımızın hak ettikleri değere en kısa sürede kavuşması en büyük temennimizdir.
