Yerli savunma sanayisinin sualtı otonomisi alanındaki yetkinliğini somut bir saha başarısıyla kanıtlayan STM NETA 300, Akdeniz’in derinliklerinde kritik bir keşif ve tespit operasyonuna imza attı. STM Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş. tarafından milli imkanlarla geliştirilen hafif insansız otonom sualtı aracı, Antalya’nın Kaş ilçesi Güvercin Adası açıklarında deniz tabanında yer alan batık tankı gelişmiş algılayıcılarıyla tarayarak görüntüledi. Görevini tamamen otonom icra eden platform; akustik tespit, sınıflandırma ve görsel veri toplama yeteneklerini gerçek deniz ortamında sergiledi.
Operasyona konu olan tank, geçmişte Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde kullanım ömrünü tamamlamasının ardından 2017 yılında deniz ekosistemine yapay resif kazandırmak ve dalış turizmini desteklemek maksadıyla bilinçli olarak batırılmıştı. Deniz tabanında geçen yılların ardından metal gövdesi deniz florasıyla bütünleşen bu kütle, STM NETA 300 için zorlu bir akustik ve optik doğrulama hedefi teşkil etti. Platform, barındırdığı sensör mimarisiyle hedefi tespit ederek otonom keşif kabiliyetinin sınırlarını ortaya koydu.
Akdeniz’in Derinliklerinde Akustik Çözünürlük ve Otonom Navigasyon
Adını denizcilik kültüründe emniyetli, düzgün ve daima göreve hazır anlamını taşıyan kavramdan alan STM NETA 300, 300 metre derinliğe kadar basınç altında çalışabilecek dayanıklı mekanik gövdesiyle dikkat çekiyor. Yüksek derinlikteki hidrostatik koşullarda kararlı seyrini koruyan araç, 5 knot sürate ulaşabiliyor ve kesintisiz 24 saate kadar görev icra edebiliyor. Kompakt ve modüler mimarisi sayesinde sadece iki personel tarafından taşınarak operasyon sahasına sürülebiliyor.
Akdeniz’in taban topografyasında gerçekleştirilen batık teşhisinde, NETA 300’ün akustik faydalı yükleri birincil rol oynadı. Sualtı ortamında ışık geçirgenliğinin azaldığı ve optik görüşün kısıtlandığı derinliklerde araç; yandan taramalı sonar ve kör noktaları bertaraf eden boşluk doldurma sonarı ile çalışıyor. Yüksek frekanslı akustik dalgaların tank gövdesinden geri dönüşlerini analiz eden sistem, nesnenin geometrik sınırlarını deniz tabanındaki doğal yükseltilerden ve çöküntülerden ayırarak operatöre net bir akustik harita sunuyor.
Akustik çözünürlük seviyesini ve tarama menzilini daha da ileriye taşımak amacıyla araca sentetik açıklıklı sonar entegrasyonu da opsiyonel olarak sağlanabiliyor. Bu akustik donanım konfigürasyonu, geniş deniz tabanı sahalarının yüksek yatay çözünürlükle taranmasını mümkün kılarak tespit, sınıflandırma ve teşhis adımlarını hızlandırıyor.
| Teknik Parametre | Spesifikasyon Değeri |
|---|---|
| Azami Çalışma Derinliği | 300 metre |
| Kesintisiz Görev Süresi | 24 saate kadar |
| Azami Seyir Sürati | 5 knot |
| Taşınabilirlik | İki personel ile taşınabilir kompakt yapı |
| Akustik Algılayıcı Donanımı | Yandan taramalı sonar ve boşluk doldurma sonarı |
| Opsiyonel Algılayıcı Desteği | Sentetik açıklıklı sonar |
| Kullanıcı Makam | Türk Deniz Kuvvetleri (İlk yurt içi satış sözleşmesi imzalandı) |
TURNAs-2026 Tatbikatı ve Deniz Tabanı Harbi Görevleri
Batık tank keşfi, NETA 300’ün operasyonel sahadaki ilk başarısı değil. Araç, Ekim ayında icra edilen TURNAs-2026 Tatbikatı kapsamında ön kuvvet harekatında kritik sorumluluklar üstlenmişti. Deniz unsurlarının intikal rotalarında yer alabilecek mayın ve mayın benzeri sualtı tehditlerini yüksek çözünürlüklü sensörleriyle otonom şekilde tarayan milli sistem, ana filonun seyir emniyetini doğrudan güvenceye aldı.
Tatbikatta deniz tabanı harbi senaryolarına da dahil edilen milli araç, stratejik altyapıların korunmasında şu kilit görevleri icra etti:
- Ön kuvvet harekatı koridorunda mayın ve sualtı engellerinin otonom tespiti ve sınıflandırılması
- Deniz tabanında uzanan boru hatlarının yapısal durumlarının taranması ve incelenmesi
- Kritik kıyı ve liman tesislerinin sualtı yaklaşma sularında güvenlik taramaları yapılması
- Deniz dibi topoğrafyasının taranarak operasyonel haritalandırma verilerinin çıkarılması
Askeri doktrinde istihbarat, keşif, gözetleme, liman savunması ve mayın karşı tedbirleri harekatında etkin çözümler sunan NETA 300, sivil alanda da geniş bir görev yelpazesine sahip bulunuyor. Platform; açık deniz yenilenebilir enerji tesislerinin denetimi, boru hattı kontrolleri, batık araştırmaları ve deniz arkeolojisi çalışmalarında çok yönlü bir veri toplama aracı olarak kullanılabiliyor.
Büyüyen İnsansız Deniz Ailesi ve Envanter Süreci
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, otonom sistemlerin deniz güvenliği konseptini dönüştürdüğünü vurgulayarak NETA 300’ün Mavi Vatan’daki başarısının milli mühendisliğin ulaştığı seviyeyi simgelediğini aktardı. Şirketin denizcilik birikimini yapay zeka ve otonomi ile harmanladıklarını belirten Güleryüz, insansız sualtı ve suüstü ürün ailesinin hızla genişlediğine işaret etti.
NETA 300 ile açılan bu otonom kulvar, insansız denizaltı TENGİZ ve kamikaze insansız deniz aracı STM YAKTU platformlarıyla çok boyutlu bir harekat mimarisine dönüşüyor. Sahada rüştünü ispatlayan NETA 300 için ilk yurt içi satış sözleşmesinin imzalanmış olması, platformun doğrudan Türk Deniz Kuvvetleri saflarında aktif göreve başlayacağını tescilliyor.
İki personelle taşınabilen kompakt bir platformun sunduğu 24 saatlik otonomi ve 300 metre derinlik kabiliyeti, geleceğin deniz tabanı harbinde konvansiyonel mayın avlama gemilerinin yerini tamamen insansız filolara bırakmasını sağlayabilir mi?
